kilometroak eraikitzen

'Eraikitzen' leloarekin ekin dio Irurak Kilometroak 2008ren «erronkari»



Ofizialki hasiera eman dio Irurako Ikastolak Kilometroak 2008ri. Atzo egin zuten prentsaurrekoa Ikastolen Etxean urte bete iraun eta jaialdi erraldoiarekin amaituko den egitasmoari. Eraikitzen leloarekin ekin diote «erronka handi» horri, jasotzen den dirua Ikastolaren eraikin berria ordaintzeko izango dela gogoratuz, eta logo bezala euskal ikur ezaguna oinarri hartuta hiru burukoa irudikatu dute.

Kilometroakeko arroparekin jantzita egin zuten aurkezpena Sorkunde Irazu Ikastolako lehendakariak, Josune Aiestaran zuzendariak, Arantza Manterola GIEko lehendakariak eta Joxe Mendizabal eta Igor Elortza Kilometroak 2008ren koordinatzaileek. «Orain arte jaialdia egin den herririk txikiena da Irura», zehaztu zuen Elortzak. Herri txikia izanagatik ere, «herri bizia» dela gaineratu zuen eta «erronkari aurre egiteko prest» dagoela.

Herri kohesioa

Sorkunde Irazuk Kilometroaken helburuak aipatu zituen. Nabarmenena, Ikastolak herrian sortzen duen kohesioa da. «Irura herri berria da», azaldu du Irazuk, «eta gurasoen arteko harremanak Ikastolaren inguruan gauzatzen dira. Ikastolaren alde herri guztia inplikatzen da: haurrak, gazteak, gurasoak, aiton.amonak...».

Eraikin berria egiten hasi dira dagoeneko. «Lekurik ezak dakar eraikin berri baten apustua», zioen Irazuk. «Etekin ekonomikoa da behar duguna jauzi handi honi buelta emateko». Bestalde, Irurako haurrek egiten duten ikasketa ibilbidea izan zuten hizpide. Iruran hasi, Anoetan jarraitu eta Tolosan bukatzen dute unibertsitate aurreko ikasketak. Hori dela eta, «bailarakide dituen ikastolak gertu izango dira laguntzeko», azaldu zuen Irazuk. Arantxa Manterolak ikastolak «biziak, beharrei aurre egiten dietenak eta ausartak» direla eta «elkartasunezko» kolektibo direla nabarmendu zuen.

Kilometroak 2008ko denda martxan jarriko dute gaurtik aurrera. Tolosako Kale Nagusiko 15. zenbakian dago. Astegunetan 17:00etatik 20:00etara eta larunbatetan 09:30etik 13:00etara eta 17:00etatik 20:00etara egongo da zabalik. Arropak ez ezik, pinak, metxeroak, poltsak eta osagarriak egongo dira salgai. Aurkezpenean gonbitea luzatu zuten bertara erosketak egitera joateko.

Historia pixka bat

Orain 30 urte ireki zituen ateak Irurako Ikastolak. «Herrian kezka bat zegoen: euskara galtzen ari zela», azaldu zuen Josune Aiestaranek. Gazte Alaiak elkartearen inguruan herriko hainbat guraso eta gaztek gaiari heldu zioten. «Egoera ez zen samurra», zioen Aiestaranek, «baina ez zitzaien ilusiorik falta, egungoei falta ez zaien bezalaxe».


Apaizetxeko lokalean abiatu zuten proiektua. 1981. urtean jaso zuten titulartasuna. 1985. urtean egungo egoitzara pasa ziren. Hurrengo urtean, eskola publikoa desagertuta, Ikastola herriko eskola bakarra bezala gelditu zen. Haur Hezkuntza eskaintzen zuten eta gero ikasleak Anoetara joaten ziren ikasketak jarraitzera.

1994an bigarren gela zabaldu zuten. 1996an hirugarren gela eta 2003an LH 1 eta 2 ematen hasi ziren ere. Egun 2 urtetik hasi eta 12 urte bitarteko hezkuntza eskaintzen du Irurako Ikastolak.

Irura Kilometroak eraikitzen hasi da

Logoa eta lema aukeratu dituzte jada eta arropa ere salgai jarriko dute bihartik aurrera irura eta tolosan



Abiatu da Kilometroak 2008. Tolosako Leidor antzokia lepo, Irurako ikastolako ikasle, irakasle eta gurasoak igo ziren atzo taula gainera aurretik duten urteari begira, bailara guztiko lagunei elkarlanean aritzeko eskatzeko. Izan ere, guztien artean "eraikitzen" hasi baitira jada ikastola berria hartuko duen eraikina eta, hain zuzen ere, lema hori aukeratu dute Irurak datorren urteko urrian hartuko duen Kilometroak festarako: eraikitzen .


Milaka pertsonen aurrean deskubritu zuten Tolosako jaialdian bai lema berria eta baita logo berria ere, hirusta antzeko bat. "Hiru adar ditu Iruran delako, lauburua izango li-tzateke bestela", Kike Amonarriz saioko aurkezleak adierazi zuen bezala. Berarekin, Nerea Alias anoetarra aritu zen taula gainean.


Logoa eta lema aukeratuta, Kilometroetako arropa ere prest dute jada Irurako ikastolakoek eta ikusleei erakusteko desfile berezia egin zuten Leidorren ikasle eta irakasleek, jertse, kamiseta, txano, galtza, poltso eta bufandak soinean, eszenatokia pasarela bihurtuz.
Modeloekin batera, Pirritx eta Porrotx pailazoak ere izan ziren Leidorren eta publiko artean zeuden guraso eta haurrak haiekin abesteko animatu zituzten, azken urteotan hain ezagun bihurtu den Maite zaitut abestiaren doinuak jarraituz. Magia egitera ausartu eta txakur batentzako arropa ere lortu zuten

Kilometroetako logoarekin. Perkusioa eta dantza ikuskizuna izan ziren eta zozketa berezi bat ere bai, Kilometroen antolakuntzak Tolosan bertan bihartik aurrera zabalduko duen dendan arropa eta osagarrietan gastatzeko txekea, hain zuzen ere. Iruran ere biltegi batean salgai izango da arropa.


Irurako ikastolako arduradunek esan dute behin eta berriz herri txikia dutela eta inguruko biztanleen laguntza beharrezkoa izango dutela. Hori dela eta aukeratu zuten Tolosa herritarrei Kilometroak martxan dela jakinarazteko eta, nola ez, lemak dioen bezala, ikastola berria ez ezik, Kilometroak festa ere eraikitzen laguntzeko eskatzeko.


Ikastolak 140 ume ditu eta orain artean hiru eraikinetan daude, Haur Hezkuntzakoak alde batetik eta Lehen Hezkuntzakoak bestetik, Udalak eta irurarrek utzitako lokaletan. Kilometroekin lortuko duten dirua eraikin berria finantzatzeko erabiliko dute. Uda hasierarako bukatuta izatea espero dute eta, beraz, han izango dira datorren ikasturtean.

'Eraikitzen', Kilometroak 08ko leloa

Urtebete barru Iruran milaka euskaltzale elkartuko dira, bertan ospatuko baita 2008ko Kilometroak jaialdia. «Eraikitzen» leloa ardatz izango du eta hiru buruko euskal ikurra gogora ekartzen duen ikonoa, berriz, logoa izango da. Ikastola berria eraikitzea izango dute helburu antolatzaileek, hiru bide baina proiektu bakarra islatzen duen Irurako Ikastola Kooperatiba Elkarteak.

Ez zen ez ohiko aurkezpena izan atzo Tolosako Leidor Aretoan egin zutena. Ez zen ez mahairik, ez eta bere jiran eserita pertsonarik. Aldiz, ehunka izan ziren aretoko eserlekuetatik Kilometroak ´08ren aurkezpena ikusi, entzun eta gozatu zutenak. Batik bat, haurrak. Agerraldia baino, ikuskizunez betetako ordubeteko jaialdia izan baitzen.

Eguerdiko hamabiak ematekoak zirenean, dozenaka ziren Leidor aretoaren aurreko ilaran prest zeuden gurasoak eta haurrak. Kilometroak ´08 antolatuko duen ikastolaren izaera kontuan izanik, Irurako, Anoetako, Tolosako eta inguruko herrietako lagunak bertaratu ziren; Irurako ikastolak hiru bide batzen baititu, logoak erakusten duen bezala, elkarren ondoan dauden hiru udalerriotan bananduta baititu bere hiru eraikinak.

Jaialdiaren aurkezleak, ostera, beste arrazoi bat ere eman zuen Kilometroak Iruran egingo dela azaltzeko. Logoari so egin eta Iruran izango zela ondorioztatu zuen, «ikurra lauburua izango balitz, Kilometroak Leaburun egingo bailirateke».

Dantza, batukada, «Noaoa»

Txiste kontaketetan duen afizioari muzin egin ezinik ibili zen Kike Amonarriz. Bera eta Nerea Alias telebistako aurkezlea aritu ziren aurkezpen-jaialdiaren gidari lanetan.
Areto osoa ilunpetan zegoela hasi zen ikuskizuna. Bertaratu ziren ehunka haurrak isil-isilik eta adi-adi geratu ziren ahots sakon bat hizketan hasi zenean. Kilometroak bera zen Irurako ikastolako lagunak agurtu zituena eta euskaltzaleen jaialdiaren gakoa zein den aditzera eman zuena: «Ametsak elkartasunaren zutabe sendoetan eraikitzen dira». Segidan, agertokiko lurrean zeuden maindire zuriak zutitu ziren, eta atzeko bi aldamioetan beharginak azaldu ziren, Kilometroak ´08ren leloa eta logoa erakusten.

Maindire zuriak ziruditenak, ordea, Lur dantza taldeko dozena bat dantzari ziren. Dantzaldi ikusgarria eskaini zuten, koreografia berri eta ederrarekin. Hauek ere, beharginak bezala, Irurako ikastola berria «eraikitzen» hasi ziren.

Halako batean, haurrek segituan ezagutu zituzten bi pertsonaia igo ziren oholtzara: Pirritx eta Porrotx pailazoak. Aste honetara arte salmentan egon ez arren, Euskal Herriko pailazo ezagunenek soinean zeramaten Irurako Kilometroak-en elastikoa. Haurren eta ez horren txikien irriak eta algarak eragin ostean, jendez lepo zegoen aretoa mugimenduan jarri zuten, denek «maite zaitut, pila, pila, pila patata tortila» kantatzen zuten bitartean.

Ondoren, pailazoek aurreratu zuten Kilometroak arroparen diseinu guztiak erakutsi zituzten agertokian. Gaurtik aurrera Tolosan izango da 2008ko Kilometroak-en arropa salduko den denda. Atzokoan Irurako ikas-tolako ikasleak eta irakasleak izan ziren diseinu guztiekin desfilatu zutenak. 0-3 urteko haurrekin hasi ziren, nerabezaroko gazteek jarraitu zuten, eta azkenik helduen arropa eraku-tsi zuten. Sorpresa gisa, «Noaoa» umorezko telebista saioko lau kidek ere Leidorren desfilatu zuten.
Bukatzeko, giro ederrean, batukadaren soinuekin ezpata-dantzaren bertsio berritua dantzatuz amaitu zen jaialdia. Baina, aldi berean, Kilometroak antolatzeko lanei hasiera besterik ez zitzaien eman.

KILOMETROAK-08 AURKEZPEN JAIALDIKO ARGAZKIAK

KILOMETROAK-08 AURKEZPEN JAIALDIKO BIDEOAK

IKASTOLAREN EGOERA

"Irura herri txikia da eta ikastolaren inguruan sortzen den kohesioa behar du"

Iosune Aiestaran kilometroak 2008 antolatzen duen Irurako ikastolako zuzendaria

Aiestaranek dioenez, atzoko festa herritarrek disfrutatu dezaten antolatu zuten, hemendik aurrera lana gogor egitea tokatuko baitzaie denei: "Orain mimatu egin nahi ditugu". Hilabete pasa da lekukoa jaso zenutenetik.

Zeintzuk izan dira lehen egitekoak?

Gure ikastola eta Irurako herria txikiak dira eta jada ia urtebete daramagu lanean, lan batzordeak osatzen, batzordeburuak finkatzen... Bergarako Kilometroetarako jada beharko ditugun lokalak ere bilatuta genituen. Kilometroak 2008ko arropa saltzeko denda Tolosan jarriko dugu adibidez, Kale Nagusian, Kutxak utzitako lokal batean. Hemen, Iruran, beste familia batek lokal handi bat utzi digu biltegi moduan erabiltzeko, bertan arropa sailkatu eta etiketatzeko, eta herriko okindegikoak utzitako beste lokal batean lanean jarraitzeko bulegoa jarri dugu, ikastola berriaren eraikina bukatu arte ez baitaukagu lekurik. Eta beste biltegi handi bat Udalak utzi digu, Bergaratik ekarritako traste guztiak gorde ahal izateko.

Noiztik ari zarete lanean, orduan?

Lehengo urteko martxoan esan ziguten guk antolatuko genuela 2008ko Kilometroak eta ordutik a 100 por hora abiatu ginen. Oso jende ona dugu gurekin lanean, ideia asko dituzte guraso gazteek eta gogoa ere badute. 15 batzorde daude jada osatuta eta gehienak ari dira lanean, bai zirkuitoa prestatu behar duena, segurtasunaz arduratuko dena, montaketa batzordea, garbitasuna, salmenta batzordea, ikuskizunez arduratzen dena... Horiek prestatu zuten atzoko festa Iruran.

Zein helburu zuen festak?

Herritarrei zuzenduta zegoen, eta anoetarrei ere bai, gure umeak gero hara joaten baitira eta lotura handia daukagu Anoetako ikastolarekin. Ume jolasak egon ziren, bertsolariak ere bai, gurasoa den Aitor Mendiluze izan zen eta Angel Mari Peñagarikano ere bai, bera ez da gurasoa baina lanera etorri zen! Txupinazoa eta frontoian barrikotea izan ziren, trikitilariak, urdaiazpiko baten zozketa...

Aurtengo ediziorako aukeratu duzuen lema eta logoa aukeratu dituzue jada?

Bai, eta Tolosako Leidor antzokian egingo dugun ekitaldian emango ditugu jakitera datorren astean, hilaren 18an, eta arropa desfilea ere egingo dugu. Hori izango da Kilometroak 2008ko aurkezpen ofiziala.

Buruan dituzue jada hemendik aurrera eta Kilometroak festa bitartean antolatuko dituzuen bestelako ekimenak?

Herrian urte guztian zehar ekitaldi ugari izango direla badakigu, kirol ekitaldiak, bertsolari gaztetxoenak... Baina zehaztu gabe dago oraindik. Dosifikatu egin behar da! Duela hilabete hasi zen lanean Joxe Mendizabal, koordinatzailea izango dena, batzorde guztiak koordinatuko dituena. Jendeak dituen ideia guztiak ikusita, akuiluarekin ere ibili beharko du batzuetan!

bere hitzetan "300 pertsonak eman dute izena jada antolakuntzan laguntzeko; herri guztia dantzan dabil"